Narty i snowboard Terminologia - Słownik

Opis 19-01-2017

Narty i Snowboard Terminologia Słownik

Narciarstwo i snowboarding to dwa najpopularniejsze sporty zimowe, i jak każdy inny sport, mają swoje charakterystyczne wyrażenia i zwroty używane pomiędzy ludźmi z nimi związanymi. Dla laika przesłuchującego się im z boku mogą wydać się one mylące. Rzućmy, zatem promyk światła na ten swoisty żargon i spróbujmy dowiedzieć się, co kryje się pod tymi wszystkimi pojęciami. Poniżej znajduje się szereg zwrotów i terminów określających zagadnienia związane z narciarstwem i snowboardem. 

A

ABS Sidewall - termin przemysłowy dla konkretnego typu konstrukcji krawędzi nart i desek snowboardowych wykonanych z wysokiej jakości tworzywa sztucznego ABS

All Mountain/Cross – są to tak naprawdę narty nadające się do jazdy w każdych warunkach – od utrzymanych w doskonałym stanie tras narciarskich po tereny z miękkim, nieubitym śniegiem poza trasami

Allmountain Ski- jeden z najbardziej lubianych i najchętniej wybieranych typów nart do jazdy odpowiednich do uprawiania narciarstwa alpejskiego. Są one zaprojektowane w taki sposób, aby zapewnić ich użytkownikowi maksimum komfortu jazdy w praktycznie każdych warunkach, zarówno podczas jazdy na trasach, jak i poza nimi

Après-Ski-  szereg zajęć po zejściu ze stoku; spotkania narciarzy w barach i pubach pod koniec dnia narciarskiego

Audio kask- kask z głośnikami, umożliwiający słuchanie muzyki podczas jazdy na nartach

 

B

Babylift – wyciąg narciarski przystosowany do potrzeb najmłodszych gości danego ośrodka narciarskiego, czyli dzieci

Bezkrok – technika wykorzystywana na płaskim terenie polegająca na wprawianiu się w ruch przy pomocy obu kijków

Bezpieczne upadanie – technika polegająca wpojeniu odruchu przyjmowania możliwie najbezpieczniejszej pozycji przed nieuniknionym upadkiem

Boardercross – obszar w ośrodku narciarskich dosłownie „naszpikowany” rozmaitymi przeszkodami, jak np.: ostre zakręty, skocznie, itp. Zabawa polega na tym, że nie jest aż tak ważna prędkość i skuteczność, lecz styl, z jakim dane przeszkody zostaną pokonane

 

C

Canting - regulowanie odchylenia cholewki buta narciarskiego mające na celu poprawę kontroli krawędzi narty

Carving – styl jady na nartach polegający na wykonywaniu szybkich i płynnych skrętów od szerokich w kształcie litery „S” po bardzo wąskie, wyglądające niemalże jak zygzak; skręty wykonywane są przy użyciu krawędzi nart; narty carvingowe nazywane są inaczej nartami taliowanymi, a ich kształt zwęża się w kierunku od czubka w stronę wiązań

Cyrk- stok otoczony wysokimi ścianami znajdujący się w zagłębieniu zbocza; trasa przebiega po amfiteatralnie ukształtowanym stoku. Cyrk generalnie jest podobny do miski, ale generalnie jest bardziej stromy

Czarna trasa – trasy narciarskie dla zaawansowanych narciarzy oznaczone są na mapach narciarskich kolorem czarnym. Szlaki te mogą być bardziej lub mniej zadbane, a jedyna różnica jaka występuje pomiędzy nimi to, że jedne są po prostu trudne, a inne szalenie trudne do pokonania.  Niekiedy ( zwłaszcza w zagranicznych kurortach) zamiast oznaczać całą długość trasy danym kolorem, umieszcza się na niej symbol czarnego rombu

Czerwona trasa – kolorem czerwonym oznacza się na mapach narciarskich te, których trudność jest odpowiednia dla osób średniozaawansowanych

 

D

Deska All Mountain (AM) – „uniwersalna” deska snowboardowa, która sprawdzi się we wszystkich warunkach

Deska Big Mountain (BM) – rodzaj deski snowboardowej, której budowa i użyte materiały umożliwiają dynamiczną jazdę poza trasami przy jednoczesnej możliwości uzyskania zawrotnych prędkości

Deska Boardercross (BX) -  rodzaj deski snowboardowej dedykowany bardzo zaawansowanym snowboardzistom, który ułatwia jazdę na krawędziach

Deska FR/FS -  rodzaj deski snowboardowej łączący cechy deski freestyle’owej z freeride’ową

Deska Freecarve (FC) – rodzaj deski snowboardowej dedykowany rekreacyjnej i szybkiej jazdy poprzez wykonywanie krótkich (płytkich) szybkich skrętów

Deska Freeride (FR) – deska snowboardowa dedykowana jeździe poza wyznaczonymi trasami

Deska Freestyle (FS) – desa snowboardowa, która świetnie sprawdzi się podczas wykonywania efektownych trików głównie w snowparkach

Deska miękka - rodzaj deski snowboardowej szczególnie polecany osobom początkującym. Deski miękkie wyposażone są w miękkie wiązania i miękkie buty i świetnie nadają się do jazdy w snowparkach i na dobrze utrzymanych stokach

Deska twarda - rodzaj deski snowboardowej przeznaczonej do szybkiej, wyczynowej jazdy polecany głównie osobom zaawansowanym

Deski Race (RC) – rodzaj deski snowboardowej umożliwiający osobom zaawansowanym rozwijanie dużych prędkości

Detektor lawinowy- urządzenie noszone przez narciarzy i snowboardzistów, dzięki któremu w przypadku, gdy zostanie on zasypany przez schodzącą lawinę będzie możliwe bezzwłoczne namierzenie poszkodowanego przez zespół ratowników. Szczególnie ważnym jest posiadanie detektora przez osoby uprawiające narciarstwo przełajowe (backcountry)

DIN -  regulacja siły wypięcia wiązań narciarskich; skrót pochodzi z języka niemieckiego („Deutsche Industrie Normen”). Regulacji powinien dokonywać doświadczony pracownik serwisu sprzętu narciarskiego, ponieważ wiązanie, choć ma za zadanie mocne trzymanie nogi narciarza na narcie, to jednak w sytuacji podbramkowej powinno ono zwolnić trzymaną kończynę, aby zapobiec poważnej kontuzji

 

F

FIS – Międzynarodowa Federacja Narciarska (ang. Federation Internationale de Ski)

Freestyle – styl jazdy na nartach i snowboardzie koncentrujący się głównie na wykonywaniu efektownych trików i sztuczek

 

G

Gogle -  okulary wykorzystywane przez narciarzy i snowboardzistów podczas jazdy służące do ochrony oczu i delikatnej ich okolicy przed promieniami słonecznymi, wiatrem, pruszącym śniegiem, jak również gałęziami drzew lub drobinkami lodu, które mogą znajdować się na trasie

Gondola – rodzaj wyciągu narciarskiego wyglądający jak wagonik kolejki; zwykle mieści ona od czterech do ośmiu pasażerów i pokonuje swoją trasę szybciej, aniżeli wyciąg krzesełkowy

 

H

Halpipe – moduły znajdujący się najczęściej w snowparkach, ale nie tylko; rodzaj śnieżnej rynny umożliwiającej wykonywanie rozmaitych trików na nartach i snowboardzie

Heliskiing – sport ekstremalny; lot helikopterem połączony z jazdą na nartach; wwożenie narciarzy na niedostępne za pośrednictwem wyciągów narciarskich obszary przy pomocy helikoptera

 

K

Karnet – bilet wstępu na wyciągi i trasy narciarskiego danego ośrodka

Karuzela narciarska – obszar narciarski wynikający z połączenia kilku sąsiadujących ze sobą obszarów narciarskich. Korzystanie ze stoków wszystkich zrzeszonych ośrodków odbywa się w ramach jednego karnetu

Kicker - skocznia w kształcie klina służąca do wykonywania akrobacji powietrznych

Kominiarka (balaclava)– czapka z maską na twarz noszona w celu okrycia skóry przed chłodem i trudnymi warunkami atmosferycznymi; szczególnie przydatna, gdy jeździmy pod wiatr lub mocno padający śnieg 

Krawędź – zaostrzona, metalowa część boczna nart i desek snowboardowych, której zadaniem jest „wgryzanie” się w powierzchnię śniegu wpływając na dynamikę jazdy

Krawędź efektywna – wartość wyrażana w centymetrach określająca długość krawędzi deski snowboardowej mającej styczność ze stokiem

Krok zwykły - przemieszczanie się na nartach wynikające w efekcie wykonywania ruchów przypominających chodzenie ( raz jedna, raz druga noga wysuwana jest na przód, a ciężar ciała narciarza spoczywa na nartę wysuniętą do przodu)

 

L

Lawina kontrolowana- celowe wyzwolenie lawiny w celu zapobiegnięcia samoistnego jej zejścia mogącego stworzyć zagrożenie dla korzystających ze stoków narciarzy 

Linia drzew – wysokość, na której przestają rosnąć drzewa; często w przewodnikach narciarskich spotykamy się ze stwierdzeniem „większość tras narciarskich ośrodka znajduje się powyżej linii drzew”- oznacza to, że trasy narciarskie znajdują na wysokościach przekraczających ok. 1500m n.p.m.

 

M

Miska (bowl) – stok ukształtowany w kształt miski, szeroki i wolny od drzew; stok taki doskonale nadaje się do nabierania prędkości i szybkich zjazdów

Muldy – śnieżne „pagórki” na trasie; nierówności, powodujące podskakiwanie narciarza podczas zjazdu

 

N

Narciarstwo alpejskie- narciarstwo zjazdowe

Narciarstwo biegowe (cross country)- styl jazdy uprawiany na specjalnym rodzaju nart nazywanych potocznie biegówkami.  Narty biegowe są węższe od ich innych krewnych, a ich wiązania pozostawiają piętę ich użytkownika wolną. Zazwyczaj narciarstwo biegowe odbywa się na płaskich obszarach, w przeciwieństwie narciarstwa zjazdowego.

Narciarstwo przełajowe (backcountry) - jazda na nartach i / lub snowboardzie po obszarach znajdujących się poza wyznaczonymi trasami danego ośrodka. Decydując się na jazdę backcountry należy pamiętać o tym, że obszary te nie są patrolowane, zagrożone są również m.in. zejściem przez nie niekontrolowanych lawin. Ta odmiana narciarstwa zalecana jest jedynie doświadczonym narciarzom i snowboardzistom, którzy backcountry uprawiają na własną odpowiedzialność

Narta dolna – wewnętrzna narta znajdująca się bliżej środka skrętu

Narta górna – zewnętrzna narta znajdująca się dalej od środka skrętu

Narta wykroczna – narta wysunięta na przód

Narta zakroczna – ta z nart, która cofnięta jest w tył

Narty Allround – jeden z najpopularniejszych typów nart; mają bardzo podobny kąt skręcania do nart easy; są od nich nieco sztywniejsze. Polecane średniozaawansowanym i zaawansowanym pasjonatom sportów zimowych

Narty dla kobiet -  płeć żeńska może liczyć na przywileje także w przypadku sprzętu narciarskiego. Narty dla pań są lżejsze i bardziej miękkie od tych dedykowanych mężczyznom; do tego kobiecy design doceni z pewnością niejedna miłośniczka pięknych przedmiotów

Narty Easy – to opcja szczególnie polecana osobom początkującym. Są one miękkie i lekkie, łatwo dają się wprowadzać w zakręty

Narty Race (wyścigowe)- narty przeznaczone dla osób ceniących sobie dynamiczną jazdę z możliwością poczucia zawrotnej prędkości. Summa summarum taki sam efekt osiągnąć można podczas jazdy na każdym innym typie nart, nie są one również tak trwałe, ponieważ bardzo łatwo tracą swoją sprężystość

Narty Race FIS / narty serwisowe – pozornie nie różnią się one zupełnie niczym od nart typu race dostępnych w sklepach sportowych, w praktyce to jednak narty dla profesjonalistów. Przeświadcza o tym ich bardzo wysoka sztywność w poprzek narty, dzięki czemu niesamowicie dobrze trzymają się w skręcie na całej ich długości. Narty te są bardzo wymagające, dlatego są polecane wyłącznie bardzo zaawansowanym narciarzom oraz koneserom tego sportu

Niebieska trasa- trasy dla osób początkujących oznaczone są na mapach narciarskich kolorem niebieskim. Są one zazwyczaj bardzo zadbane, a zjazdy są łatwe i łagodne. Czasem zamiast „kolorowania” całej trasy kolorem niebieskim stosuje się symbol niebieskiego kwadratu na nich.

 

O

Off  - piste – jazda na nartach / snowboardzie poza trasami

Ośla łączka – wydzielony obszar w ośrodku służący celom szkółkarskim najczęściej obsługiwany przez wyciągi typu talerzyk lub ruchomy chodnik (dywanowy)

 

P

Podchodzenie krokiem zwykłym – podchodzenie pod górkę krokiem zwykłym; ciężar ciała przenosimy na nartę wykroczną i pomagamy sobie kijkami

Podejście schodkowaniem – jedna z najczęściej używanych technik podchodzenia; ustawieni prostopadle do stromizny stoku kolejno odstawiamy nartę górną i dostawiamy do niej dolną

Podstawa- określenie mogące mieć na uwadze spodnią część narty lub deski snowboardowej lub też obszar ośrodka znajdujący się tuż przy dolnej stacji wyciągu

Pozycja podstawowa- właściwa podstawa narciarza pozwalająca mu na utrzymanie równowagi oraz wykonywanie ruchów niezbędnych podczas wykonywania skrętów; nogi ułożone w pozycji równoległej, lekko ugięte, ramiona rozluźnione, kijki skierowane grotami w dół

Promień skrętu – wyrażona w metrach długość łuku (linii) rysowanego na śniegu przez obciążoną krawędź snowboardu lub narty

 

R

Rynny – wąskie i strome stoki, najczęściej otoczone skałami; zjazdy takie są odpowiednie dla doświadczonych narciarzy

 

S

Setback – parametr określający cofnięcie środka ciężkości deski snowboardowej; odpowiednio cofnięte wiązania deski mogą diametralnie wpłynąć na dynamikę jazdy, zwłaszcza, jeśli jeździmy poza trasami

Ski – out – zakwaterowanie umożliwiające jazdę na nartach i / lub snowboardzie bezpośrednio po wyjściu za drzwi miejsca, w którym mieszkamy

Ski-in – baza noclegowa znajduje się w niedalekiej odległości od stoku, więc do najbliższego wyciągu można dojechać na nartach lub snowboardzie

Slalom Gigant – konkurencja olimpijska polegająca na pokonywaniu trasy wyznaczonej przez bramki umieszczone na stoku. Różnica pomiędzy zwykłym slalomem, a slalomem gigantem polega na tym, że w przypadku drugiego bramki umieszczone są w większych odległościach od siebie umożliwiając szybsze i szersze skręty

Szerokość talii (deski) – wartość pozwalająca na dobranie odpowiedniej deski snowboardowej do rozmiaru obuwia noszonego przez danego snowboardzistę

Sztruks- slangowe określenie rowków znajdujących się na trasie narciarskich powstałych przy odświeżaniu jej przez ratrak; określenie zawdzięcza swoją nazwę faktowi, że wzór powstały na śniegu do złudzenia przypomina tkaninę sztruksową

 

T

Trasa zielona – oznaczone kolorem zielonym trasy są najłatwiejszymi w danym ośrodku. Najczęściej używane są one przez dzieci oraz szkółki narciarski dla maluchów

Twardość butów narciarskich (flex) – twardość skorupy buta narciarskiego mająca wpływ na przenoszenie ruchów ciała narciarza na nartę; im twardszy jest but, tym lepiej spłnia on swoje zadanie i tym mocniej trzyma nogę użytkownika, jednakże powszechnie wiadomo, że najwygodniejsze są buty o niższej twardości

 

W

Wiązania – to, co łączy buty z nartami lub deską snowboardową. Wiązania narciarskie są zaprojektowane w taki sposób, aby podczas upadku narta wypinała się uwalniając nogę narciarza, wiązania snowboardowe nie działają jednak w ten sam sposób

Wierzchołek (czubek) – przednia część narty charakterystycznie wygięta w górę

Wosk- stosowany do woskowania ślizgów nart i snowboardów, aby mogły one gładko ślizgać się po śniegu w praktycznie każdych warunkach. Z reguły nowe narty oraz snowboardy są już nawoskowane, aczkolwiek czynność woskowania należy powtarzać, co jakiś czas

Wyciąg dywanowy – rodzaj wyciągu narciarskiego dla dzieci w postaci ruchomej szerokiej taśmy wciągającej jego użytkowników w wyższe partie stoku

Wyciąg krzesełkowy – rodzaj kolejki linowej mającej za zadanie transportowanie narciarzy w górę stoku. Wiszące ławeczki mieszczą zwykle od dwóch do czterech osób

Wyciąg orczykowy – rodzaj wyciągu narciarskiego, który może transportować jednocześnie do dwóch osób. Narciarze umieszczają pod pośladkami zaczep w kształcie litery „T”, przy pomocy którego transportowani są w górną część stoku

Wyciąg talerzykowy (kółeczko) – rodzaj wyciągu jednoosobowego; aby zostać wwiezionym na górę należy umieścić zaczep zakończony okrągłym „talerzykiem” pomiędzy nogami (pod pośladkami)

 

Z

Zwrot z podskokiem – prawdopodobnie jeden z najtrudniejszych zwrotów polegający na zmianie kierunku jazdy poprzez podskok z jednoczesnym obrotem nart

Zwrot z przestępowaniem – jeden z najprostszych zwrotów polegający na odstawianiu jednej i dostawianiu drugiej narty, co do złudzenia przypomina przysłowiowe „przestępowanie z nogi na nogę”